काठमाडौँ, १६ जेठ । नसर्ने रोग विरुद्ध काम गर्दै आएको सस्था नेपाल एनसीडी एलायन्सले सुर्तीजन्य पदार्थ नियन्त्रण तथा नियमन सम्वन्धी ऐनको प्रभावकारी कार्यान्वयन गर्न माग गरेको छ ।
सुर्तीजन्य पदार्थ नियन्त्रण तथा नियमन सम्वन्धी ऐन पारित भएको १४ वर्ष हुँदा समेत ऐनमा भएका व्यवस्था लागू हुन नसक्नु दुखद भन्दै एलायन्सले यसको प्रभावकारी कार्यान्व्यन हुनु पर्नेमा जोड दिएको छ ।
विश्व धूम्रपानरहित दिवसको पूर्व सन्ध्यामा एलायन्सका सह अध्यक्ष शान्तलाल मुल्मी र महासचिव किशोरकुमार प्रधानाङ्गले जारी विज्ञप्तीमा ऐन कार्यान्वयन तथा सरकारले ल्याउने नीतिमा सुर्ती उद्योगहरुको हस्तक्षेप स्पष्ट देखिने गरेको उल्लेख छ । एलायन्सले त्यसको पछिल्लो पटक सुर्तीजन्य पदार्थमा नबढेको करको दरलाई लिन सकिने बताएको छ ।
नेपालमा ३४ प्रतिशतकै मात्र करको दर रहेको छ ।
सुर्तीजन्य पदार्थवास नेपालमा बार्षिक ३९ हजार २०० बढीको मृत्यु हुने गरेको छ ।सुर्तीजन्य पदार्थको प्रयोग नियन्त्रणका लागि बनाइएको कडा कानूनको लागू गर्न सकेका छैनौं, यो आफैमा विडम्बना हो,’ विज्ञप्तीमा भनिएको छ ।
‘सुर्ती उद्योगहरुले सामाजिक उत्तरदायित्वको नाममा आफ्ना उत्पादनको प्रवर्द्धन गरिनै रहेका छन् । ऐनमा बालबालिका, गर्भवती तथा सुत्केरी महिलालाई यसको खरीद बिक्री र प्रयोगमा निषेध गरिएको छ तर त्यस सम्वन्धी व्यवस्थाको कार्यान्व्यन हुन सकेको छैन । यसमाथि सुर्ती उद्योगहरुले नेपालको कानून नै प्रभाव पार्ने गरी विभिन्न गैरकानूनी कार्यहरु अघि बढाउँदै आएका छन् । यसमा अब सबैको ध्यान जान जरुरी छ,’ विज्ञप्तीमा भनिएको छ ।
एलायन्सले सुर्ती नियन्त्रण सम्वन्धी व्यवस्थाको कार्यान्वयन सरकार, नागरिक समाज, पत्रकार सहित आम नागरिकको सहयोगबाट मात्रै सफल हुने भन्दै त्यसका लागि हातेमालो गर्न आव्हान गरेको छ ।